Homo economicus

Kendime Yeni Bir Ben Lazım

Geçtiğimiz günlerde ABD’de düzenlenen bir konferansa katılan ünlü girişimci Elon Musk, 2008 yılında iflasın eşiğinden döndüğünü, yaşadığı mali sıkıntıların ardından şirketlerinin başarılı olma ihtimalinin yüzde 10’dan daha az olduğunu düşündüğünü ifade etti. O günlerden bugünlere 10 yıl geçti ve aynı Elon Musk bugün, Mars’a yolculuğun mümkünatından, gezegenler arası yolculuğun ilk test uçuşlarının önümüzdeki sene başlayacağından bahsediyor. Yenilik hayatın her alanında bir ihtiyaç; ‘kendime yeni bir ben lazım’ sözü sadece bireyler için değil firmalar için de edinilmesi gereken bir şiar.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre ülkemizde 2010-2012 döneminde ürün ve/veya süreç yeniliği yapan girişimlerin toplam girişimlere oranı %27 iken bu oran 2014-2016 döneminde %47,3’e yükseldi. Sanayi sektöründe firmaların yarısı ürün veya süreç yeniliği yaparken hizmet sektöründeki her 100 firmanın 42’si de bu sürecin içerisinde rol aldı.

Üretimimizin olduğu kadar ihracatımızın da lokomotif sektörü sanayi sektöründe en yenilikçi alt sektör ise imalat sanayii sektörü olarak karşımıza çıkıyor. 2010-2012 döneminde imalat sanayii sektöründe faaliyet gösteren her 100 firmadan 30’u ürün ve/veya süreç yeniliği yaparken zaman içerisinde bu oran 2014-2016 dönemi için %53’e kadar yükseldi. Sanayinin alt sektörleri dikkate alındığında ürün veya süreç yeniliği açısından imalat sanayii söz konusu dönem için %38,4’lük oranla madencilik ve taşocakçılığı sektörü izledi.

Hizmet sektörü için %41,5 olarak gerçekleşen ürün veya süreç yeniliği yapan girişimlerin sayısının toplam girişim sayısına oranı öngörüldüğü gibi en yüksek düzeyine bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kavuşuyor. Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri alanında hizmet veren her 10 firmadan 8’i ürün ve/veya süreç yeniliği yaparken temel amacı yenilik yapmak, ‘başımıza icat çıkarmak’ olan diğer 2 firmanınsa neyi beklediği sorusunun cevabı hala muamma. Hizmet sektörünün alt sektörleri itibarıyla yenilik oranı listesinin başında yer alan bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri alt sektörünü sırasıyla %61,7’lik oranla bilgi ve iletişim ile %48,2’lik oranla reklamcılık ve piyasa araştırması alt sektörleri takip ediyor.

Yenilik hiç şüphe yok ki azim gerektirdiği kadar mali güç de gerektiren bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Yeni fikirlerin gelişimleri firmaların ve ekonomilerin zaman içerisinde hızla büyümelerini beraberinde getirirken yenilikçiliğin maliyeti ise bu süreçte birçok çalışmanın konusunu oluşturuyor. Yenilikçilik faaliyetlerinin getiri yapısı, zaman içerisinde yapılan yatırımların geri dönüşlerinin artan ya da azalan düzeyde olması, yenilikçiliğin daha etkin yapılmasının yollarını arama konusunda insanlığı güdülüyor.

Bu bağlamda hiç kuşkusuz girişimlerin büyüklükleri de yenilikçilik faaliyetleriyle yakından bir ilişkiye sahip. Sizin de ilk bakışta öngörebildiğiniz gibi küçük firmalar (en azından çalışan sayısı bazında) yenilikçilik faaliyetlerinden ziyade hayatta kalma amaçlarını yapılacaklar listelerinin ilk sırasına yazarken bu faaliyetler görece daha büyük firmaların ilgi alanına giren hususlar olarak karşımıza çıkıyor. Nitekim yine TÜİK’in verilerine göre çalışan sayısı 10 ila 49 arasında olan girişimlerde ürün veya süreç yenilik oranı %45,9 olurken bu oran 250’den daha fazla çalışanı olan girişimlerde ise %57,6’ya yükseliyor.

Son olarak bu bahsettiğimiz alanda diğer ülkeler ne yapıyor ona değinerek sözlerimizi sonlandıralım: Avrupa İstatistik Ofisi’nin son verilerine göre AB-28 ülkelerindeki girişimlerin %49,1’i yenilikçilik faaliyetlerinde bulunurken Avrupa’da da büyük firmalar lokomotif rolünü üstleniyor.

Güzel ve mutlu bir hafta geçirmeniz ümidiyle…

Bu yazı 14 Mart 2018 tarihinde Ticari Hayat Gazetesi‘nde yayınlanmıştır.


a1

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s