Homo economicus

Sektör Güvenlerinde Tarihi Dip

Ülkemizde ilk koronavirüs vakasının görülmesinin üzerinden 1,5 ayı aşkın bir zaman geçti. Sayın Sağlık Bakanımızın günbegün açıkladığı veriler, önümüzdeki günlerin geride kalan günlerden çok daha aydınlık olacağının birer işareti.

Ancak salgının etkilerinin ekonomiye en derin şekilde yansıdığı Nisan ayına ilişkin veriler geldikçe bu etkinin boyutlarının değerlendirmesini yapabilmek de daha mümkün oluyor.

Geçtiğimiz hafta Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerinde aylık olarak yayınlanan sektörel güven endeksi verilerinin Nisan sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Nisan ayında koronavirüs salgınının etkisiyle tüm sektörlerin güven endeksinde keskin düşüşler gözlemledik.

Kovid-19 hastalığından korunmak ve koronavirüs salgınının kontrol altına alınabilmesi için yetkililerin ve uzmanların öncelikli olarak önerdiği korunma yöntemi sosyal mesafe. Bireylerin mümkün olabildiğince evde kalarak idame ettirdikleri günümüzde bir de lokanta, kafeterya, restoran, eğlence yerleri, AVM’ler vb. hizmet sektörünün yoğun bir şekilde rol aldığı yerlerin de faaliyetlerine geçici bir süre ara vermesi hizmetler sektörünü neredeyse durma noktasına getirdi. Ülkemizin ortaya çıkardığı yıllık katma değerin dörtte birini oluşturan hizmetler sektöründe güven endeksi Nisan ayında bir önceki aya göre %50,1 oranında azalırken bu değer endeksin hesaplanmaya başladığı dönemden itibaren en düşük değer olarak karşımıza çıktı.

Mevsim etkilerinden arındırılmış hizmet sektörü güven endeksi Mart ayında 92,5 iken, Nisan ayında %50,1 oranında azalarak 46,1 değerini aldı. Hizmet sektöründe son üç aya ait talep alt endeksi bir önceki aya göre %45,9 oranında azalırken gelecek üç aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi ise %56,8 azaldı.

Tabii ki salgından en çok etkilenen sektörler imalat sanayii ve hizmetler sektörleri ancak diğer sektörlerde de Nisan ayı bir hayli zorlu geçiyor. Öyle ki, perakende ticaret sektörü güven endeksi Nisan ayında aylık bazda %26 gerilerken sektörde son üç aylık dönemde iş hacmi-satışlar alt endeksi %39,9 azalırken gelecek üç aylık dönemdeki iş hacmi-satışlar beklentisi ise %50,8 azaldı. İnşaat sektörü güven endeksinde Nisan ayındaki gerileme %42,2 düzeyinde gerçekleşti. Sektörde gelecek üç aylık dönemde toplan çalışan sayısı beklentisi %40,9 azalırken Nisan ayında talep yetersizliğinin inşaat faaliyetlerini kısıtladığını belirtenlerin oranı %42,4 oldu.

Bunun yanında, salgının reel sektörün geneline etkileri de hiç yadsınacak düzeyde değil. TCMB’nin yaptığı değerlendirmelere göre Reel Kesim Güven Endeksi koronavirüs salgınının etkileriyle Nisan ayında 32,9 puan birden gerileyerek 66,8 seviyesine geriledi ve 2009 yılının Şubat ayından bu yana en düşük seviyesini gördü. Endeksi oluşturan alt kırılımlardan gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki üretim hacmi, genel gidişat ve gelecek üç aydaki toplam istihdam miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi azalış yönünde etkiledi.

Güzel ve sağlıklı bir hafta geçirmeniz ümidiyle…

Bu yazı 29 Nisan 2020 tarihinde Ticari Hayat Gazetesi‘nde yayınlanmıştır.


a1

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s