Homo economicus

18-22 Ocak Haftasında Ekonomide Ne Oldu Ne Bitti?

11-15 Ocak haftası geride bıraktığımız haftalara kıyasla geçti. Hafta başında Çin’den gelen (biraz da tedirginlik oluşturan) büyüme ve sanayi üretim verileriyle piyasalar bir miktar belirsizlik yaşarken haftanın sonuna doğru Asya merkez bankalarının teşvik politikalarını genişleteceği söylentileriyle Asya hisse senetleri hareketlilik kazandı. Avrupa’da Avrupa Merkez Bankası’nın faiz kararı beklendiği gibi faizlerin sabit kalması yönünde olurken Başkan Draghi’nin Mart ayında para politikasını yeniden gözden geçirebileceklerini ifade etmesi Avro’nun değer kaybetmesine neden oldu. Ruble’de keskin düşüşler devam ederken Türkiye’de ise başta tüketici güveni olmak üzere veri odaklı bir hafta geride kaldı.

Küresel Ekonomi

  • Araştırma kuruluşu CPB’nin verilerine göre dünya ticaret hacmi 2015 yılı Kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %2 oranında artarken küresel ihracat hacmi %2,2 oranında, küresel ithalat hacmi ise %1,9 oranında artış göstermiştir.
  • Ancak küresel ticaret hacminin artış hızı yavaşlamaya devam etmekte. Dünya Ticaret Örgütü 2015 yılına ilişkin olarak küresel ticaret hacmi büyümesini %3,3’ten %2,8’e revize etti (bkz: Duman, 2016).
  • Geçtiğimiz hafta 12 yıl aradan sonra 30 doların altını gören Brent petrol fiyatları hafta içerisinde 28 doların da altını görürken teşvik beklentileriyle beraber tekrar 30 dolar seviyesine kadar yükselmiştir. 22 Ocak günü itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı 30,96 seviyesinden işlem görürken WTI petrolünün varil fiyatı ise 31,09 seviyesinden işlem görüyor.
  • Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) 2016 yılında küresel petrol talebinin günlük 1,2 milyon varil artışla 95,7 milyon varile çıkacağını öngörüyor.
  • Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel büyüme beklentisini 2016 yılı için yüzde 3,6’dan yüzde 3,4’e, 2017 için yüzde 3,8’den yüzde 3,6’ya düşürürken, Türkiye tahminini değiştirmedi.
  • IMF’ye göre 2016 yılında 186 ülkenin toplam geliri 2,8 trilyon dolar artarak 75,7 trilyon dolara ulaşacak. Yapılan öngörülere göre ABD 18,7 trilyon dolar ile dünyanın en büyük ekonomisi olurken Çin 12,3 trilyon dolar ile ikinci, Japonya 4,2 trilyon dolar ile üçüncü ve Türkiye ise 721,2 milyar dolar ile 18. sırada yer alıyor.
  • İran Petrol Bakanlığı petrol üretiminin günlük 500,000 varil artırılması talimatı verdi ve böylelikle ülke, zaten çökmekte olan petrol fiyatlarını daha da düşürme riskine rağmen küresel arz fazlasına katkıda bulunma yolunda adım attı.
  • Çin ekonomisi 2015 yılında %6,9 oranında büyüme kaydetti. Bu büyüme oranı son 25 yılın en kötü büyüme oranı olarak kayıtlara geçti. Aralık ayında sanayi üretimi ise %5,9 oranında artış gösterdi (bkz: Çin İşi – II)
  • Uluslararası Finans Enstitüsü’ne (IIF) göre küresel yatırımcılar ve şirketler gelişmekte olan piyasalardan 735 milyar dolar çekerken bu sermaye çıkışı son 15 yılın en kötü tablosunu oluşturdu. Gelişmekte olan ülkeler arasında en kötü durumda olan Çin’den sermaye çıkışı 676 milyar dolara ulaştı. IIF, 2016’da yatırımcıların gelişmekte olan ülkelerden 348 milyar dolar daha çekebileceğini tahmin ediyor.
  • ABD’de işsizlik maaşı başvuruları 16 Ocak ile biten haftada 293 bin olarak gerçekleşti.
  • ABD’de tüketici fiyat endeksi Aralık ayında yüzde 0,1 oranında azaldı.
  • Avrupa Merkez Bankası (AMB) faizleri sabit tuttu. AMB temel refinansman faizini yüzde 0,05’te, mevduat faizini ise %-0,3 seviyesinde sabit tuttu.
  • AMB Başkanı Mario Draghi’nin varlık alımlarının şu an için iyi gittiği ancak Mart ayında Bankanın para politikası duruşunun tekrar gözden geçirilebileceğini belirtmesinin ardından Avro/Dolar paritesi 1,08 seviyesine kadar geriledi.
  • Aralık ayında Avro Bölgesi ve AB-28 ülkelerinde enflasyon oranı %0,2 seviyesinde gerçekleşti.
  • Avro Bölgesi’nde 2015 yılı Kasım ayında cari fazla 12,3 milyar avro olarak gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış cari fazla ise söz konusu dönemde 179,5 milyar avro olarak gerçekleşmiştir.
  • Rusya Merkez Bankası’nın rubledeki düşüşü önlemek üzere piyasaya müdahale etmeyi düşünmediğine dair açıklamasıyla, Rus Rublesi 21 Ocak günü Amerikan doları karşısında yüzde 5,3 oranında değer kaybederek 86 seviyesine kadar geriledi.
  • Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayınlanan rapora göre Rusya’ya doğrudan yabancı yatırım geçtiğimiz yıl bir önceki yıla göre yüzde 92 azaldı.

Türkiye

  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini ve faiz koridorunu değiştirmedi. Buna gör politika faizi %7,5, faiz koridoru ise %7,25-10,75 olarak belirlendi.
  • Ülkemizde AR-GE harcaması 2014 yılında yıllık bazda %18,8 oranında artış göstererek 17,5 milyar TL’ye yükseldi. Böylece AR-GE harcamalarının GSYH içerisindeki parı da 2013’teki %0,95 seviyesinden 2014 yılında %1,01 seviyesine yükseldi.
  • TÜİK’in yapmış olduğu İllerde Yaşam Endeksi araştırmasına göre yaşam endeksinde Isparta ilk sırayı alırken Isparta’yı sırasıyla Sakarya ve Bolu takip etti (bkz: İllerde Yaşam Endeksi, 2015).
  • Tüketici güven endeksi Ocak ayında bir önceki aya göre %2,7 oranında azalırken yıllık bazda ise %5,8 oranında artış gösterdi.
  • Konut satışları 2015 yılında bir önceki yıla göre %10,6 oranında arttı. Konut satışlarında 2015 yılında İstanbul 240 bin ile ilk sırada yer alırken Ankara 147 bin ile ikinci sırada İzmir ise 78 bin ile üçüncü sırada yer aldı.
  • 2015 yılı Ocak-Kasım dönemi itibarıyla ülkemize giriş yapan net doğrudan uluslararası yatırım miktar 14 milyar 116 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
  • Yine 2015 yılı Ocak-Kasım döneminde sabit yatırım tutarı 90,7 milyar TL olan 3.959 adet yatırım teşvik belgesi düzenlenmiş ve toplam 128.430 kişilik istihdam öngörülmüştür.
  • 15 Ocak itibarıyla TCMB brüt döviz rezervleri 93,6 milyar dolar olurken brüt altın rezervleri ise 17,7 milyar dolar olmuştur.
  • 2015 yılında ülkemizde alınan patent sayısı yıllık bazda %12,8 oranında artarak 13.958’e ulaşırken marka sayısı ise %0,78 oranında azalarak 110.679’e gerilemiştir.
  • 15 Ocak itibarıyla bankacılık sektörü kredi hacmi 13,5 milyar TL artarak 1 trilyon 469 milyar TL’ye ulaştı.
  • 31 Aralık 2015 itibarıyla merkezi yönetim brüt borç stoku 677,6 milyar lira olurken borç stokunun 440,1 milyar lira tutarındaki kısmı Türk Lirası, 237,5 milyar lira tutarındaki kısmı döviz cinsi borçlardan oluştu.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) enflasyon sepeti listesinde değişikliğe gitti. Sepete, çiğ köfte, elbise, pizza ve avukatlık ücretleri eklendi.
  • 22 Ocak itibarıyla Dolar/TL kuru 3,0090 seviyesinden Avro/TL ise 3,2480 seviyesinden işlem görüyor.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s