Homo economicus

Virüszedeler

Dünya için bu yılın başından beri, ülkemiz için ise Mart ayının ortasından bu yana koronavirüsle yatıp koronavirüsle kalkıyoruz.

Daha önce yine bu satırlardan defaatle tekrar ettiğimiz gibi, öncesinde eşine benzerine rastlanmayan bir kriz olan Kovid-19 salgını sadece üretimi değil, finansal gelişmeleri, tüketici davranışlarını, tüketim eğilimlerini, bireylerin yaşam tarzlarını ve bununla birlikte birçok unsuru daha aynı anda ve olabildiğince olumsuz bir şekilde etkiledi. Şimdi ‘kademeli toparlanma’ dediğimi süreçte salgının merkez üssü haline gelen Avrupa’da yeni karantina önlemlerinin haberlerini alıyor, salgının daha yakınlarımıza ulaşmaya başlamasıyla beraber kaygılarımız artmaya başlıyor. Bu haftaki buluşmamızda ise virüsten etkilenen bir dolu farklı alandan ikisine değinmeye çalışacağım.

Saudi Aramco, Suudi Arabistan’ın resmi petrol ve doğalgaz şirketi olarak faaliyet gösteriyor. Teknolojinin küresel ekonomileri fethetmesinden önce dünyanın en değerli ve en çok kar eden şirketi olarak dikkat çekiyordu. Tabii o zamanlar dünyada üretimin ve dolayısıyla da petrol tüketiminin dünyanın her tarafında gayet iyi seyrettiği dönemlerdi. Ancak önce petrol fiyatlarındaki keskin gerileme, sonrasında ise hem üretimi hem de tüketimi durma noktasına getiren Kovid-19 salgını Aramco’nun bilançosunda da bol eksiler görmemize sebep oldu. Öyle ki, geçtiğimiz günlerde alınan bilgilere göre Aramco’nun zekât ve vergi sonrası karı üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre %44,6 azalarak 11,8 milyar dolar oldu. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 21,29 milyar dolar kar etmişti. Hiç şüphe yok ki, hem de toparlanma sürecinin başladığı üçüncü çeyrekte geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yaşanan bu denli keskin bir düşüşün arkasında yatan sebeplerin arasında yukarıda da bahsettiğimiz gibi düşük petrol fiyatları ve düşen satış hacmi yatıyor. Aramco bu hafta değinmeye çalıştığımız virüszedelerin ilki olarak burada dursun.

Bahsini geçirdiğimiz virüszedelerden ikincisi ise küresel yatırımlar olarak dikkat çekiyor. Geçtiğimiz hafta içerisinde Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), küresel doğrudan yabancı yatırım akışının koronavirüs (COVID-19) salgınının ekonomik etkileri sonucu, bu yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla %49 azaldığını bildirdi. UNCTAD, Kovid-19 salgınına karşı alınan karantina önlemlerinin mevcut yatırım projelerini yavaşlattığını ve derin resesyon beklentisinin çokuluslu şirketlerin yeni projelerini yeniden değerlendirmesine neden olduğunu ifade etti.

Salgının yatırımlara olan etkilerinin özellikle gelişmiş ülkelerde daha derin seyrettiğini gözlemliyoruz. Öyle ki, yılın ilk yarısında gelişmiş ekonomilerde doğrudan yabancı yatırım akışı geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla %75 gerilerken bu gerileme gelişmekte olan ekonomiler için daha sakin seyretti ve %16 düzeyinde gerçekleşti. UNCTAD’ın yaptığı açıklamaya göre söz konusu dönemde doğrudan yabancı yatırım akışının aynı dönemde Asya’da %12, Afrika’da %28, Latin Amerika ve Karayipler’de %25 düştüğü kaydedildi.

Deprem yine o soğuk yüzünü ülkemize hatırlattı maalesef. Geçtiğimiz hafta İzmir’de yaşanan depremde yitirdiğimiz canlar için Allah’tan rahmet, yaralılarımız için acil şifalar diliyorum. Allah ülkemize böyle afetlerin tekrarını yaşatmasın.

Güzel ve sağlıklı bir hafta geçirmeniz ümidiyle…

Bu yazı 4 Kasım 2020 tarihinde Ticari Hayat Gazetesi‘nde yayınlanmıştır.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s