Homo economicus

Toparlanmada Yavaşlama

Küresel arzı ve talebi aynı anda ve daha önce eşine benzerine rastlanmayan bir şekilde derinden vurma başarısı (!) gösteren koronavirüs ile mücadele tüm hızıyla devam ediyor. Maalesef dünyanın dört bir tarafından günlük vaka rekorları geliyor.

Öyle ki, geçtiğimiz Cuma günü dünya genelinde kayda geçen 582 bin yeni vaka; bir günde şimdiye kadar kaydedilen en yüksek günlük vaka olarak da bir rekorun habercisi oldu.

2020 yılıyla beraber hayatımıza dahil olan ve uzunca bir süre de çıkacağa benzemeyen bu salgın toplum sağlığı kadar ekonomilerin de belalısı oldu. Özellikle neredeyse tüm dünyada bahar mevsiminde yaşanan “büyük karantina”nın da etkisiyle ekonomilerde büyük düşüşlerin yaşanmasının ardından gelişen toparlanma süreci, çoğunlukla “V” harfiyle nitelendirilip derin çöküşler yaşayan ekonomilerin aynı hızda eski günlerine geri döneceği şeklinde yorumlanmıştı. Salgının etkisiyle geçen yılın ikinci çeyreğinin ardından üçüncü çeyrekte ekonomilerdeki toparlanma hızlı bir şekilde gerçekleşti. Bu dönemde salgının da etkisini kaybetmeye başlayacağı şeklindeki iyimser bir beklentiyle birlikte ikinci çeyrekte ertelenen ekonomik aktivitenin de etkisiyle üçüncü çeyrek göstergeleri neredeyse salgın öncesine dönüşü işaret etti. Öyle ki, ekonomilerin lokomotiflerinden olan imalat sanayii de hem ABD’de hem de Avrupa’da uzun dönemlerin en hızlı artışları kaydedildi. ABD’de imalat sanayiindeki genişleme 2019 yılının başından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşarak sektöre büyümenin sürdüğüne işaret ederken Avrupa’da da son 2,5 yılın en büyük yükselişleri kaydedildi. Salgının başlangıçtaki merkezi olan Çin ise 2020 yılını büyümeyle kapatacağa benziyor. Ülkede imalat sanayii salgından geri dönüş sürecinde üst üste altıncı ayında da genişleyerek toparlanmanın sürdüğünü gösterdi.

Buraya kadar iyi haberleri paylaştım sizinle. Ancak küresel ekonomilere ilişkin beklentiler gösteriyor ki salgından geri dönüş sürecinde yaşanan bu hızlı toparlanma hızını bir miktar kaybetmeye başladı ve önümüzdeki dönemde de kademeli bir zayıflama eğilimine gireceğine işaret ediyor. Başta Uluslararası Para Fonu (IMF) olmak üzere uluslararası kurum ve kuruluşlar 2020 yılına ilişkin kötümser beklentilerini olumlu yönde revize ederken 2021 ve devamına ilişkin iyimser beklentilerine ise bir miktar aşağı yönlü revizyonlara gidiyor. IMF’nin paylaştığı Küresel Ekonomik Görünüm Raporu da bu durumun bir göstergesi olarak karşımıza çıkıyor. IMF, 2020 yılında daha önce %5,2 oranında daralacağını öngördüğü küresel ekonominin %4,4 oranında daralmasını beklerken 2021 yılında ise daha önceden %5,4 olarak yaptığı büyüme tahminini %5,2’ye revize etti. Bununla birlikte, önümüzdeki dönemde de küresel büyümenin kademeli olarak yavaşlayacağı, salgının asıl etkilerinin yoksulluk ve eşitsizlik boyutlarıyla kendini göstereceği öngörülüyor.

İlaveten, önde gelen uluslararası yatırım bankalarından Goldman Sachs da önümüzdeki dönemde ABD ve Avrupa ekonomilerine ilişkin olarak belirsizliklerin devam ettiğinden dem vurarak 2021 yılı için öngörülen büyüme oranlarının aşağı yönlü güncellendiğini kamuoyuyla paylaştı. Goldman Sachs, ABD ekonomisi için 2021 yılı ilk çeyrek büyüme beklentisini %7’den %3,5’e çekerken Avro Bölgesi için de 2021 tahminini %5,3 olarak güncelledi.

Gündemi etkisi altına alan koronavirüs bu gücünü bir süre daha kaybetmeyecek görünüyor. Salgın sürecinin şekillendirdiği küresel ekonomik beklentileri yine siz değerli okuyucularımızla bu satırlarda paylaşacağız.

Güzel ve sağlıklı bir hafta geçirmeniz ümidiyle…

Bu yazı 11 Kasım 2020 tarihinde Ticari Hayat Gazetesi‘nde yayınlanmıştır.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s